Wat telt als zonsopkomst
Zonsopkomst is het moment waarop de bovenrand van de zon boven een vlakke horizon verschijnt, niet het moment waarop het midden van de zon daar aankomt. De zon is ongeveer een halve graad breed, dus alleen dat verschil is al een minuut of twee.
De dampkring buigt het licht en tilt het beeld van de zon vlak bij de horizon zo’n 34 boogminuten op. Het gevolg klinkt vreemd maar klopt: op het moment dat u de zon ziet opkomen, staat ze geometrisch nog onder de horizon. Wij gebruiken de standaardwaarde van 34′ voor de refractie en 16′ voor de halve middellijn van de zon. Samen leggen ze de zonsopkomst bij een zonsmiddelpunt 50′ onder de horizon — de afspraak die ook het US Naval Observatory hanteert.
We zetten de waarnemer op zeeniveau en negeren de hoogte van het terrein, precies zoals USNO dat doet. Hoogte doet er wel degelijk toe — vanaf een berg ziet u de zon eerder — maar om ermee te rekenen heeft u de hoogte nodig van de horizon waar u naar kijkt, niet die van de grond onder uw voeten, en die heeft niemand voor elke stad.
Waarom onze tijden een minuut kunnen afwijken van een andere site
Wij ronden af op de dichtstbijzijnde minuut. Verschillende bekende sites knippen de seconden er gewoon af. Op 22 oktober 2026 gaat de zon in Berlijn onder om 17:56:39: wij tonen 17:57, zij 17:56. Geen van beide is fout, en het verschil zit in ongeveer de helft van alle waarden.
We ronden af omdat de autoriteit afrondt. Vergeleken met de gepubliceerde waarden van USNO kwam afronden bij elke geteste zonsopkomst, zonsondergang, schemering en hoogste zonnestand op de minuut overeen.
Schemering, gouden uur en blauw uur
De burgerlijke schemering duurt tot de zon 6° onder de horizon staat, de nautische tot 12° en de astronomische tot 18°. Dat zijn vaste definities. Het gouden en het blauwe uur niet: dat zijn afspraken onder fotografen, en wij volgen de gangbare — het gouden uur zolang de zon tussen 4° onder en 6° boven de horizon staat, het blauwe uur tussen 6° en 4° onder de horizon. Een andere site kan die grenzen iets anders trekken en evengoed gelijk hebben.
Op hoge breedte houden ze gewoon op te bestaan. Ten noorden van ongeveer 60° zakt de zon in juni nooit 18° onder de horizon, dus is er die nacht geen astronomische schemering. Dat zeggen we dan ook, in plaats van een tijd te tonen die van een andere dag is geleend.
De maan
Een verlicht percentage zegt pas iets met het tijdstip waarvoor het is berekend: het verschuift tot tien punten per dag. Elk percentage op een pagina geldt voor 12 uur ’s middags plaatselijke tijd op de datum waar de pagina over gaat, bovenaan en in de tekst, zodat die twee elkaar nooit tegenspreken. Daarom kunnen twee betrouwbare sites voor dezelfde datum 83% en 85% tonen zonder dat een van beide fout zit.
De vier hoofdfasen zijn ogenblikken, geen dagen. Een volle maan is één moment voor de hele aarde, dus dezelfde volle maan valt in New York en Berlijn op verschillende data. Daarom staat bij elke fasetijd op deze site de tijdzone vermeld.
Waarmee we controleren
De rekenmotor is astronomy-engine, en de testreeks legt hem vast tegen gepubliceerde waarden van het US Naval Observatory: zonsopkomst, zonsondergang, alle drie de schemeringen, hoogste zonnestand, maansopkomst, maansondergang, verlichting en pooldag. De tijdstippen van de fasen komen tot op een minuut overeen met USNO. Coördinaten en tijdzones van de steden komen van GeoNames.
Hoe vers de pagina is
De pagina’s worden elke nacht opnieuw gebouwd. Tussen twee builds horen de tijden op een stadspagina bij de datum onder de kop. Opent u de pagina op een latere datum, dan merkt de pagina dat, haalt de bewegende zon van de curve en zegt dat erbij, in plaats van te doen alsof de tijden van gisteren die van vandaag zijn.
